Quá trình nguyên phân

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 10 bài viết Quá trình nguyên phân, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 10.

Nội dung bài viết Quá trình nguyên phân:
Khi tế bào ở kì trung gian (hình 29.1A), sự tái bản của ADN dẫn đến sự nhân đôi của nhiễm sắc thể được diễn ra ở trong nhân. Khi kết thúc kì này, tế bào tiến hành nguyên phân. Trong quá trình nguyên phân diễn ra sự phân chia nhân và phân chia tế bào chất. 1. Sự phân chia nhân Sự phân chia nhân tế bào diễn ra qua 4 kì: kì đầu (kì trước), kì giữa, kì sau và kì cuối (hình 29.1). Quá trình phân chia nhân có những diễn biến cơ bản sau đây : Khi bắt đầu nguyên phân, hai trung tử phân li về hai cực tế bào và cùng với sao phân bào (ở tế bào động vật) bao gồm các sợi toả ra mọi hướng từ xung quanh trung tử là những bộ phận cơ bản của trung tâm phân bào.
Các sợi cực được hình thành và kéo dài nối liền hai sao tạo thành thoi phân bào. Tế bào thực vật bậc cao không thấy trung tử nhưng nó vẫn có vùng đặc trách hình thành thoi phân bào. Thoi phân bào có vai trò quan trọng đối với sự vận động của nhiễm sắc thể trong quá trình phân bào và nó tan biến khi sự phân chia nhân kết thúc. Màng nhân và nhân con bị tiêu biến trong quá trình nguyên nhân và chúng lại được tái hiện ở thời điểm cuối của sự phân chia nhân. Khi bước vào nguyên nhân, các nhiễm sắc thể kép bắt đầu co ngắn, đóng xoắn, có hình thái rõ rệt và đính vào các sợi của thoi phân bào ở tâm động.
Sau đó chúng tiếp tục co ngắn cho tới khi đóng xoắn cực đại và tập trung thành một hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào. Tiếp theo, từng nhiễm sắc thể kép tách ở tâm động thành 2 nhiễm sắc thể đơn phân li về 2 cực nhờ sự co rút của sợi thoi phân bào. Khi di chuyển tới 2 cực, sau khi hình thành 2 nhân con, các nhiễm sắc thể dãn xoắn dài ra ở dạng mảnh dân thành sợi nhiễm sắc ở kì trung gian. (B) Kì đầu A Kì trung gian – Trung thể – Sợi thoi phân bào – Màng nhân -Nhân con CMàng nhân Sợi nhiễm sắc . Màng nhân Crômatit 42 tế bào con Tâm động, Crômatit C Kì giữa E Kì cuối (D) Kì sau Hình 29.1.
Chu kì nguyên phân (Sơ đồ minh hoạ và ảnh chụp dưới kính hiển vi quang học) BẢNG 29 Những diễn biến cơ bản ở các kì trong nguyên phân. Các kì Những diễn biến cơ bản ở các kì Kì đầu | Kì giữa Kì sau Kì cuối 2. Phân chia tế bào chất a) Tế bào động vật Vách ngăn 00-00-00 b) Tế bào thực vật Hình 29.2. Sự phân chia tế bào chất Trong thực tế sự phân chia nhân và tế bào chất là hai quá trình liên tục đan xen nhau. Khi quá trình nguyên phân kết thúc thì từ một tế bào mẹ (2n) cho ra hai tế bào con đều chứa bộ nhiễm sắc thể giống như ở tế bào mẹ.