Khái niệm và cấu trúc của gen

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 12 bài viết Khái niệm và cấu trúc của gen, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 12.

Nội dung bài viết Khái niệm và cấu trúc của gen:
1. Khái niệm về gen Gen là một đoạn của phân tử ADN mang thông tin mã hoá cho một sản phẩm xác định (sản phẩm đó có thể là chuỗi pôlipeptit hay ARN). 2. Cấu trúc của gen a) Cấu trúc chung của gen cấu trúc Mỗi gen mã hoá prôtêin điển hình gồm 3 vùng trình tự nuclêôtit (hình 1.1) Mạch mã gốc 3 (1) (2) (3) Mạch bổ sung 5′ Hình 1.1. Sơ đồ cấu trúc chung của gen (1) Vùng điều hoà; (2) Vùng mã hoá; (3) Vùng kết thúc.
Vùng điều hoà nằm ở đầu 3′ của mạch mã gốc của gen, mang tín hiệu khởi động và kiểm soát quá trình phiên mã. Vùng mã hoá mang thông tin mã hoá các axit amin. Vùng kết thúc nằm ở đầu 5′ của mạch mã gốc của gen, mang tín hiệu kết thúc phiên mã. b) Cấu trúc không phân mảnh và phân mảnh của gen Các gen của sinh vật nhân sơ có vùng mã hoá liên tục được gọi là gen không phân mảnh. Phần lớn các gen của sinh vật nhân thực có vùng mã hoá không liên tục, xen kẽ các đoạn mã hoá axit amin (exôn) là các đoạn không mã hoá axit amin (intron). Vì vậy, các gen này được gọi là gen phân mảnh.
3. Các loại gen. Gen có nhiều loại như gen cấu trúc, gen điều hoà. Gen cấu trúc là gen mang thông tin mã hoá cho các sản phẩm tạo nên thành phần cấu trúc hay chức năng của tế bào. Gen điều hoà là những gen tạo ra sản phẩm kiểm soát hoạt động của các gen khác.