Hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 11 bài viết Hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 11.

Nội dung bài viết Hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín:
Máu và dịch mô chỉ thực hiện được vai trò khi vận chuyển trong cơ thể nhờ tim và hệ mạch, đó là các thành phần quan trọng của hệ tuần hoàn. Hệ tuần hoàn có 2 loại : hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín. 1. Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn hở đặc trưng cho đa số thân mềm và chân khớp. Ở các động vật này, cơ thể thường có kích thước nhỏ, tim đơn giản. Khi tim co, máu được bơm với một áp lực thấp vào xoang cơ thể và tiếp xúc trực tiếp với các tế bào để thực hiện quá trình trao đổi chất; sau đó tập trung vào hệ thống mạch góp hoặc các lỗ trên thành tim để trở về tim.
Giữa mạch đi từ tim (động mạch) và các mạch đến tim Tim Xoang cơ thể chứa dịch mô Tim (tĩnh mạch) không có mạch nối (hở), đảm bảo cho dòng dịch di chuyển dễ dàng mặc dù với áp suất thấp (hình 18.2). Hầu hết các động vật, hệ tuần hoàn có chức năng vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất khí (O), CO,) và các sản phẩm hoạt động sống của tế bào. Tuy nhiên, ở sâu bọ, hệ tuần hoàn chỉ thực hiện chức năng vận chuyển dinh dưỡng và các sản phẩm bài tiết, không tham gia vào quá trình vận chuyển khí trong hô hấp.
Các tế bào của cơ thể trao đổi khí trực tiếp với không khí bên ngoài qua hệ thống ống khí phân nhánh tới tận khe kẽ các mô, đảm bảo cho hô hấp tế bào diễn ra mạnh mẽ, phù hợp với hoạt động của sâu bọ. Mach trước Mach bên hình Lỗ ống tim Hình 18.2. Hệ tuần hoàn hở (Ở châu chấu) 2. Hệ tuần hoàn kín Hệ tuần hoàn kín có ở giun đốt, mực ống, bạch tuộc và ở tất cả các động vật có xương sống (ĐVCXS). Ở các động vật này, máu vận chuyển trong một hệ thống kín gồm tim và hệ mạch.
Tim co bóp tạo áp suất lớn tống máu vào các mạch xuất phát từ tim (động mạch) được nối với các mạch đưa máu trở về tim (tĩnh mạch) bằng các mao mạch len lỏi giữa các mô, cơ quan. Máu không tiếp xúc trực tiếp với các tế bào mà thông qua dịch mô. Dịch mô được hình thành từ máu do sự thấm lọc qua các thành mao mạch. Ở ĐVCXS, dịch mô một phần thấm trở lại máu ở cuối mao mạch, còn phần lớn được thấm vào một hệ thống mạch riêng gọi là mạch bạch huyết.
Các mạch bạch huyết và phần lớn các tĩnh mạch chuyển máu ngược chiều trọng lực dễ dàng nhờ có sự trợ giúp của các van (trừ tĩnh mạch chủ dưới), đảm bảo cho sự vận chuyển máu về tim. Máu vận chuyển trong hệ tuần hoàn qua tim theo một chiều nhất định nhờ có các van tim, tạo thành vòng tuần hoàn. Ở các ĐVCXS thì cá chỉ có một vòng tuần hoàn (hệ tuần hoàn đơn); còn từ lớp Lưỡng cư đến lớp Thú, phổi xuất hiện nên hình thành hai vòng tuần hoàn (hệ tuần hoàn kép) gồm vòng tuần hoàn lớn vận chuyển máu đi khắp cơ thể và vòng tuần hoàn nhỏ (tuần hoàn phổi) thực hiện sự trao đổi khí ở phổi để cung cấp ôxi cho các mô, cơ quan.