Điều hoà hoạt động tim – mạch

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 11 bài viết Điều hoà hoạt động tim – mạch, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 11.

Nội dung bài viết Điều hoà hoạt động tim – mạch:
1. Điều hoà hoạt động tim Ngoài hệ dẫn truyền tự động của tim nằm ngay trên tim, tim còn chịu sự điều khiến của trung ương giao cảm và đối giao cảm qua các dây thần kinh tương ứng. Dây giao cảm có tác dụng làm tăng nhịp và sức co tim (tim đập nhanh và mạnh). Ngược lại, dây đối giao cảm làm giảm nhịp và sức co tim (tim đập chậm và yếu). 2. Điều hoà hoạt động hệ mạch.
Tuỳ theo nhu cầu trao đổi chất tùng lúc và ở từng nơi mà sự phân phối máu có những thay đổi : co thắt mạch ở những nơi cần ít máu và dãn nở mạch ở những bộ phận cần nhiều máu, đang hoạt động. Điều hoà hoạt động của các mạch như trên là có sự tham gia của các nhánh thần kinh sinh dưỡng (nhánh giao cảm gây co mạch, nhánh đối giao cảm làm dãn mạch). 3. Phản xạ điều hoà hoạt động tim – mạch.
Nhờ các xung thần kinh từ các thụ quan áp lực và thụ quan hoá học (áp thụ quan và hoá thụ quan) nằm ở cung chủ động mạch và xoang động mạch cổ (xoang cảnh) theo các sợi hướng tâm về trung khu vận mạch trong hành tuỷ, từ đó xảy ra sự điều hoà hoạt động tim mạch để điều chỉnh huyết áp, vận tốc máu cho phù hợp với yêu cầu của các cơ quan trong cơ thể (hình 19.4).
Chẳng hạn, khi huyết áp giảm hoặc khi nồng độ khí CO, trong máu tăng, tim sẽ đập nhanh và mạnh, mạch co lại làm huyết áp tăng và máu chảy mạnh. Khi lượng máu cung cấp cho não không đủ sẽ gây phản xạ làm tăng cường hoạt động của tim và co mạch ở các khu vực không hoạt động để dồn máu cho não. Áp thụ quan bị kích thích khi huyết áp tăng Trung khu đối giao cảm bcam T L Davlug – Dây lưỡi hầu (IX) – Dây mê tẩu (X) Hình 19.4. Điều hoà hoạt động của tim khi huyết áp cao.