Cấu trúc và chức năng ADN

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 10 bài viết Cấu trúc và chức năng ADN, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 10.

Nội dung bài viết Cấu trúc và chức năng ADN:
1. Nuclêôtit – đom phân của ADN (A Ở Đ Hình 10.1. Các loại nuclêôtit của ADN Bazơ nitơ có 4 loại là A: Ađênin ; G: Guanin ;I: Timin ; X: Xitôzin Đường đêôxiribôzơ C5H10O4 P Axit phôtphoric 2. Cấu trúc của ADN ADN tồn tại chủ yếu trong nhân tế bào và cũng có ở ti thể, lạp thể trong tế bào chất. Đó là một axit hữu cơ, có chứa các nguyên tố C, H, O, N và P mà mô hình cấu trúc của nó được 2 nhà bác học J.Watson và F.Crick công bố vào năm 1953 (hình 10.2).
Theo mô hình này, cấu trúc của phân tử ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch polinuclêôtit (mỗi mạch do các nuclêôtit liên kết với nhau bằng liên kết phôtphodieste) chạy song song và ngược chiều nhau xoắn đều đặn quanh trục phân tử. Chiều xoắn từ trái sang phải ngược chiều kim đồng hồ – xoắn phải). Đường kính vòng xoắn là 2 nanomet (nm), chiều cao vòng xoắn là 3,4nm (một chu kì xoắn) gồm 10 cặp nuclêôtit. Chiều dài phân tử có thể tới hàng chục, hàng trăm micrômet (m).
Liên kết hiđrô Liên kết phôtphođeste Haco Hình 10.2. Mô hình cấu trúc phân tử ADN Đa số các phân tử ADN được cấu tạo từ hai mạch pôlinuclêôtit cấu trúc theo nguyên tắc đa phân (gồm nhiều đơn phân kết hợp với nhau) và nguyên tắc bổ sung (A của mạch này thì liên kết với T của mạch kia bằng hai mối liên kết hiđrô và ngược lại ; G của mạch này thì liên kết với X của mạch kia bằng ba mối liên kết hiđrô và ngược lại). Phân tử ADN ở các tế bào nhân sơ thường có cấu trúc dạng vòng còn phân tử ADN ở các tế bào nhân thực lại có cấu trúc dạng thẳng.
3. Chức năng của ADN Nguyên tắc cấu trúc đa phần làm cho ADN vừa đa dạng lại vừa đặc thù. Mỗi loại ADN có cấu trúc riêng, phân biệt nhau ở số lượng, thành phần, trật tự các nuclêôtit. Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở hình thành tính đa dạng và đặc thù của các loài sinh vật. ADN đảm nhận chức năng lưu trữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền ở các loài sinh vật. Trình tự nuclêôtit trên mạch pôlinuclêôtit chính là thông tin di truyền, nó quy định trình tự các nuclêôtit trên ARN từ đó quy định trình tự các axit amin trên phân tử prôtêin.