Các dạng diễn thế sinh thái

VnHocTap.com giới thiệu đến các em học sinh lớp 12 bài viết Các dạng diễn thế sinh thái, nhằm giúp các em học tốt chương trình Sinh học 12.

Nội dung bài viết Các dạng diễn thế sinh thái:
Có hai dạng diễn thế chủ yếu là diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh. 1. Diễn thế nguyên sinh Diễn thế nguyên sinh (hay sơ cấp) xảy ra ở môi trường mà trước đó chưa hề có một quần xã nào. Ví dụ, trên tro tàn núi lửa xuất hiện những quần xã tiên phong, trước hết là rêu. Rêu phát triển làm tăng độ ẩm và làm giàu thêm nguồn dinh dưỡng hữu cơ, tạo thuận lợi cho cỏ thay thế. Theo thời gian, sau cỏ là trảng cây thân thảo, thân gỗ và cuối cùng là rừng nguyên sinh. 2. Diễn thế thứ sinh | Diễn thế thứ sinh (hay thứ cấp) xảy ra ở môi trường mà trước đây từng tồn tại một quần xã, nhưng nay đã bị huỷ diệt hoàn toàn. Ví dụ, sự phát triển của các thảm thực vật kế tiếp trên nương rẫy bỏ hoang để trở thành rừng thứ sinh sau này (hình 58.1). Năm Chim Chim ăn thịt cỡ lớn Chim ăn côn trùng Chim ăn hạt Chim ăn trái Chim ăn hạt cỡ nhỏ Chim ăn trên sàn đất Quần xã khởi đầu chủ yếu cây một năm Quần xã cây thân thảo, khép tán Quần xã cây bụi Quần xã cây gỗ lá rộng Quần xã đỉnh cực (Climax) Hình 58.1. Diễn thế thứ sinh trên đất canh tác đã bỏ hoang.
Hình 58.2 mô tả diễn thế của một hồ nông, do quá trình lắng đọng vật chất ở đáy. Khi hồ cạn kiệt, quần xã thuỷ sinh vật biến mất. Lần lượt thế vào đó là trảng cỏ, trảng cây thân thảo, thân gỗ và cuối cùng là rừng cây gỗ trên cạn phát triển ổn định thay thế cho hồ. Diễn thế của bất kì dạng nào cũng trải qua một khoảng thời gian, tạo nên dãy diễn thế. Những quần xã xuất hiện càng muốn trong dãy diễn thế thì thời gian tồn tại và phát triển càng dài. Quần xã đỉnh cực là quần xã ở dạng trưởng thành, phát triển khá ổn định theo thời gian. Hình 58.2. Sự diễn thế của hồ nước do quá trình lắng đọng, qua các giai đoạn đáy hồ nông dân.